Nederlandse taal  English language  Deutsche Sprache 

Loc 103 van het Decauville Spoorweg Museum - DSM

1

23456789
TractievormDiesel
FabrikantMoës / Etablisements Moës, Waremme (B)
TypeCL
Fabrieksnummer746
Bouwjaar1927 (ca.)
Spoorwijdte600 mm
StandplaatsMechanisch Erfgoed Centrum, Dronten
Bedrijfswaardigja
Gewicht4 ton
Lengte o/b3,60 m
AsindelingB-dm
Vermogen12 PK (8,8 kW)
Tractiedetails
Oorspr.eigenaars??? / Sloperij, Brussel (B)/ 1994-2008 K. Grohndal, International School, Limal (B) / 3-2008 A. Bongaards, Amsterdam
      

FABRIKANT

Etablisements Moës, Waremme (B)

 

TYPE

Type CL, uitgerust met een Moës 'Semi dieselmotor', een eencilinder tweetakt watergekoelde gloeikopmotor, met een vermogen van 12 pk.

Bij een 'normale' dieselmotor wordt de vernevelde brandstof door de hoge cilinderdruk tot ontbranding gebracht. Bij de middeldrukmotor is de druk daarvoor te laag en wordt de brandstof verneveld tegen een gloeiplaat in de cilinderkop waarna deze ontbrand. Vandaar de wat vreemde naam Semidiesel. De gloeikop moet voor het starten eerst heet gestookt worden met een benzinebrander. Als de motor loopt blijft de kop heet en kan de brander uitgezet worden.

De middeldruk gloeikopmotor (in locomotieven op zich een zeldzaamheid) documenteerd de overgang van de oude benzine- en benzolmotoren naar de modernere hogedruk dieselmotor.

De Moes motoren hebben veel weg van de bekende kleine Kromhout gloeikop scheepdieseltjes.

Naast de motor is ook het uiterlijk bijzonder. De gehele geklonken constructie heeft veel weg van een stoomlocomotief, iets wat vroeger in het stoomtijdperk wel werd toegepast om twijfelende stoomminnende kopers over de streep te halen. De ketel is echter zeker niet alleen estetisch, hij bevat het water om de gloeikop te koelen. De motor met groot vliegwiel staat in het machinistenhuis, een ietwat aparte constructie!

Alhoewel vrijwel identiek heeft de Nr.600 een -voor dit type locs bijzonder- gesloten machinistenhuis en de Nr.764 een meer conventioneel open machinistenhuis dat dan wel weer zeer laag is uitgevoerd. Dit waarschijnlijk om onder een excavateur door te rijden of te werken in begrenst profiel, zoals een fabrieksterrein.

 

GESCHIEDENIS

De originele afkomst van de locomotief is helaas niet bekend. De huidige eigenaar kocht haar van een sloper.

Zeker een loc van dit type heeft ook in Nederland dienst gedaan getuige een oude foto van een aannemerswerk waarop een dergelijke loc te zien is.

 

HUIDIGE STAAT / MUSEALE STATUS

De loc is in een goed bewaarde staat, zeker voor een loc uit de vroege jaren '30! De loc is in ieder geval nooit omgebouwd en technisch dus origineel. Omsporen is waarschijnlijk niet mogelijk, locs met grote spoorwijdte dan 600mm hadden een smaller frame buitenliggende wielen.

De locomotief is voor onze verzameling van groot belang omdat we al een tijd op zoek waren naar een echte oude motorloc uit de twintiger jaren die in onze collectie ontbrak. Hoewel No. 746 gebouwd is in 1933 stamt het het ontwerp van motor en locomotief overduidelijk uit de twintiger jaren, toen ook de eerdere CL loc's gebouwd zijn, en de bouwwijze is vrijwel ongewijzigd gebleven in de in de 30er jaren gebouwde loc's. Omdat het natuurlijk tegenwoordig moeilijk is aan dergelijke motorlocs te komen zijn we erg blij met deze aanwinst.

Na onderzoek op internet zijn er voorzover bekend naast deze twee nog vier van deze locs in Belgie, een in Frankrijk en een in Portugal bewaard. Uiterlijk zijn onze locs apart omdat de andere overgebleven locs allen een hoge open cabine hebben. De loc in Frankrijk heeft een verbouwde lage cabine.

Het Frankfurter Feldbahnmuseum en een museum in Frankrijk bezitten ieder een modernere versie met twee cilinder dieselmotor.

 

TOEKOMSTPLANNEN

De loc is in een goede staat en we willen proberen de loc snel aan de praat te krijgen. Voor een verslag zie:

http://forum.nmld.nl/viewtopic.php?t=1885

Het lijkt ons erg leuk de loc in de toekomst naar binnen- en buitenlandse evenementen mee te kunnen nemen, met wat lorries en een stukje 600mm spoor vormt het geheel een prachtige mobiele expositie. 

MUSEUM MOTEURS MOËS

Het nieuw opgerichte Museum Moteurs Moës is onderdeel van het Decauville Spoorweg Museum en beheerd vanaf 2018 de unieke collectie Moës motoren en smalspoorlocomotieven van het DSM.  De collectie omvat op dit moment negen motorlocomotieven, drie stationaire motoren, een scheepsmotor, twee motorpompsets en een dieselmotor heimachine.  Naast de motoren en locomotieven is er ook een bescheiden, maar groeiende verzameling van historische gegevens, objecten, documenten en foto's die de geschiedenis en de producten van de Ateliers Moteurs Moës belichten. Ter ondersteuning van het museum en het verhaal is een website gemaakt:

www.moteurs-moes.net

De MOËS collectie wordt de komende jaren tentoon gesteld in het Mechanisch Erfgoed Centrum in Dronten onder de naam EXPO * MOËS * M.E.C.

 

Links

Data beheerd door:
Arnoud Bongaards, email: decauville_nl(a)yahoo.com
Vervang (a) door @, dit is een antispam maatregel.